موارد تاثیر گذار در متابولیسم پایه

متابولیسم پایه،انرژی است که بدن روزانه میسوزاند تا صرف فعالیت های پایه خود همچون تنفس،گردش خون،ساخت ترکیبات مورد نیاز،پمپ کرد ن یونها از غشاء سلول،انرژی کار دستگاه عصبی و حفظ دمای بدن کند.
متابولیسم پایه،۷۰-۶۰% کل انرژی که بدن روزانه میسوزاند را تشکیل میدهد؛از این میان درصد انرژی که ارگانهای بدن برای فعالیتهای خود میسوزانند عبارتند از:
ـ کبد: ۲۹%
ـ مغز: ۱۹%
ـ قلب: ۱۰%
ـ کلیه: ۷%
ـ ماهیچه اسکلتی: ۱۸%
ـ بقیه اعضا: ۱۷%
بدین ترتیب قسمت اعظم این انرژی را کبد مصرف میکند که بیشتربه فرآوری گلوکز و چربی اختصاص دارد.
فاکتورهای تاثیرگذار در متابولیسم پایه:
۱) سایز بدن:
هرچه سایز بزرگتر باشد انرژی مصرفی بیشتر است.به ازاء هر ۱۰ kg تفاوت سایز،انرژی ۱۲۰ کالری تفاوت میکند.
۲) ترکیب بدن:
بافت ماهیچه ای از نظر متابولیکی فعال است و نسبت به بافت چربی انرژی بیشتری صرف میکند
۳) سن:
با افزایش سن،مصرف انرژی کم میشود.در بزرگسالی به ازای هر دهه از عمرمتابولیسم پایه ۳-۲ % کاهش می یابد.
۴) جنس:
میزان مصرف انرژی پایه در زنها،۱۰-۵% کمتر از مردها است،زیرا بافت چربی بدن خانمها از آقایان بیشتر است.
۵) وضعیت هورمونی:
وضعیتهایی همچون هایپرتیروئیدیسم و هایپوتیروئیدیسم میزان مصرف انرژی را زیاد یا کم میکنند.هورمون هایی همچون کورتیزول،هورمون رشد،انسولین و اپی نفرین هم روی میزان مصرف انرژی تاثیرگذارند.
۶) تب:
هر ۱ درجه افزایش دمای بدن،۱۳% میزان مصرف انرژی را بالا میبرد.
۷) دمای محیط:
افرادی که در مناطق گرمسیر زندگی میکنند ،مصرف انرژی بالاتری دارند.
۸) ورزش:
ورزشکاران ،نسبت به افراد غیر فعال سوخت و ساز و مصرف انژی بالاتری دارند .

گیتی بهدادی پور
کارشناس تغذیه